22-04-09

Prestatiedruk en zelfdoding bij kinderen

 
Desperate boy - 001D
e kwaliteit van ons onderwijssysteem is één van de beste in Europa, zelfs van de wereld, zo wordt her en der beweerd. En ik wil dat best geloven. Toch maak ik mij de bedenking of de lat niet te hoog wordt gelegd. Is de prijs die dient betaald te worden voor dat al dan niet vermeend en in noodzakelijkheid betwistbaar onderwijsniveau, niet te hoog?

Want als je vaststelt hoeveel jongeren er bij ons kampen met psychische problemen, en je, om de oorzaak daarvan te achterhalen even dieper spit dan het oppervlakkige, dan kom je tot de vaststelling dat een laag zelfbeeld er vaak de grondslag van is.

Verbaast kan men niet zijn bij het constateren hiervan. Heden ten dage wordt ieder westers kind, vanaf een steeds jongere leeftijd, onder druk gezet om goed te presteren. Zowel thuis, als op school, alsook in de sportclub of bij een andere vrijetijdsbesteding.

Vaak stel ik mij de vraag of al die ouders, al die onderwijzers, al die trainers, ooit stilstaan bij de essentie van hetgeen ze doen of willen gedaan krijgen. Een kind kennis bijbrengen, Girl pills (klein)technische en praktische vaardigheden aanleren. En waar het de sport betreft, zou dit in de eerste plaats een uitlaatklep moeten zijn voor de fysieke energie die een kind in de klas of thuis niet kwijt raakt. Om afwisseling en ontspanning moet dit draaien. Gezond amusement, zowel op fysisch als op psychisch vlak. Roepen, schreeuwen, onder druk zetten en vernederen is dus uit den boze, doch wordt schijnbaar door de op resultaat toegespitste goegemeente probleemloos aanvaard.

Beseffen al die mensen dan niet dat elk kind anders is, elkeen andere talenten heeft. En dat die jonge mensen niet altijd zin hebben en er doorgaans niet de noodzaak van inzien om steeds te presteren naar best vermogen, voortdurend het uiterste te halen uit hun mogelijkheden. Herkennen die volwassenen dergelijke gevoelens niet uit hun eigen leven? Of zijn ze allen dom?

Sommige kinderen lopen flink in het gareel. Zijn strebers, willen steeds de beste en de eerste zijn. Slechts enkelen hebben daar voldoende talent voor, krijgen de kans om dat te bewijzen en hebben daarenboven voldoende geluk om te slagen in hun opzet. De rest valt uit de boot. Niet zelden gefrustreerd en gedesillusioneerd. En zij die beperktere mogelijkheden hebben kunnen het zelfs helemaal vergeten!

Daar komt nog bij dat het zogezegd falen van het kind, ook de ouder triest stemt. Niet zelden omdat ma of pa hun eigen gemiste kansen zo graag hadden zien waargemaakt door hun nakomelingen. Dat heeft tot gevolg dat het kind zich helemaal beroerd voelt. Wat in extreme gevallen zelfs leidt tot (een poging tot) zelfdoding.

Teen - pills (klein)Zelfdoding door kinderen en jongeren. Het is iets dat niet zou mogen voorkomen in onze maatschappij! En toch komt het vaker voor dan men voor mogelijk houdt. Bij tieners en tot 25-jarigen is suïcide immers de op één na belangrijkste doodsoorzaak.

En met ouder worden betert het er niet op. Integendeel! In de leeftijdscategorie van 25 tot 50 jaar blijft zelfdoding zelfs pertinent in de top 2 staan van doodsoorzaken! Bij mannen tussen de 25 en de 49 jaar is het sterfteoorzaak nummer 1. Bij vrouwen is dat het geval voor de leeftijdscategorie van 25 tot 39 jaar. België heeft, na Finland, het hoogste percentage zelfdodingen van Europa. Preventiecentra becijferden dat vermoedelijk één op de tien Vlaamse tieners zichzelf pijn doet of een poging tot zelfdoding onderneemt.

Minder egocentrisme, meer aandacht voor elkaar, minder na-ijver en prestatiedrang, zou mijns inziens die cijfers behoorlijk kunnen naar beneden brengen. Maar ik geef onomwonden toe dat ik op dat vlak mogelijks te naïef ben door te geloven dat zulk een leefgemeenschap ooit te realiseren valt. Nochtans is het die hedendaagse ingewikkelde, op prestatie en succes gerichte samenleving die veel van dit leed veroorzaakt.

Naar onze kinderen toe dient men zich de vraag te stellen wat prioritair is. Prestatiezucht, overdreven ernst en ijveren naar succes. Of een kind gewoon een kind te laten zijn en het speels, guitig en onbezorgd aan zijn eigen tempo te laten uitgroeien tot een mooi en tevreden mens? Ik kies voluit voor het laatste!