01-09-09

Hogeschool anekdotes

 

NERD monkeyZoals eerder bekend ben ik eigenlijk altijd nogal een brave leerling, scholier & student geweest. Maar voor een kwinkslag of een grapje zat ik dus nooit verlegen.

Zo volgde ik na mijn middelbare studies een voorbereidende cursus Wiskunde aan een Vlaamse industriële hogeschool. We zaten in de klas met een 50 à 60 studenten, afkomstig uit allerlei studierichtingen en woonachtig in de ruime regio van de stad waar we deze cursus volgden.

Op een gegeven moment was onze docent bezig met een omvangrijke vergelijking. Een ingewikkelde berekening, waar integralen en differentialen aan te pas kwamen. Het gigantische krijtbord stond vol gekriebeld met formules en voor leken onduidelijke tekens.

Plots werd aan de deur geklopt en kwam er iemand van het secretariaat het lokaal binnen. De man fluisterde onze leerkracht wat in het oor. Waarna deze laatste ons meldde er even vandoor te moeten gaan, maar dat hij zo meteen terug zou zijn. En vervolgens samen met de boodschapper het leslokaal verliet.

Ik wipte terstond van mijn stoel en liep naar het krijtbord toe. Waarop ik simpelweg in de laatst geschreven berekeningslijn één cijfertje wijzigde, waardoor de docent nooit meer tot een juiste oplossing kon komen.

BlackboardNog maar net had ik haastig mijn plaats terug ingenomen, of daar was onze leraar al terug! De man verontschuldigde zich voor de korte onderbreking en toog terug verder aan zijn arbeid, zijnde de wiskundige vergelijking op het bord.

Hij bezag zijn laatst geschreven regel en ging daarop verder met zijn berekening, waarbij hij ons middelerwijl van de nodige kundige uitleg voorzag. Enkele minuten later hield de docent evenwel ineens op met schrijven. Hij zei: "Hier klopt iets niet!"

Hoewel ik op de eerste rij zat, voelde, of beeldde ik me in, dat iedereen naar mij keek. En toen de docent het gewijzigde karakter had ontdekt, en het lokaal inkeek, speurend naar de dader, proestte ik het uit. En mijn medestudenten lachten vrolijk mee. Met een, van schaamte en ingehouden spanning, bloedrood aangelopen hoofd, bekende ik schuld! En moest erkennen dat de docent, wat Wiskunde betreft, goed van wanten wist, aangezien de man heel snel doorhad dat er ergens met de cijfers was geknoeid. Of was het vooral zijn ervaring met guitige studenten die daar aan ten grondslag lag?

Female studentNu ja, de man kon een grapje klaarblijkelijk wel appreciëren. Dat hij me bij het verbeteren van de proef, aan het einde van de cursus, weinig punten gaf, werd dan ook helemaal niet veroorzaakt door deze deugnieterij. De reden daarvan was ontegensprekelijk elders te vinden. In plaats van vlijtig te studeren spendeerde ik mogelijks te veel mijn vrije momenten door met mijn maten te kaarten. En tijdens de lessen verloor ik misschien wat al te veel aandacht voor de leerstof door het loeren naar die massa knappe wijven in mijn groep.

Omdat ik als modelstudent vooraan in het lokaal zat, op de eerste rij voor dat enorme krijtbord, moest ik trouwens steeds achterom kijken om een glimp op te vangen van mijn vrouwelijke medestudenten. Om eerlijk te zijn was dat vooraan zitten trouwens ook enkel om reden van de slechtziendheid van één van mijn maten.

Toen de cursus zo goed als ten einde was, vroeg één van onze docenten, zo langs zijn neus weg, wat onze verdere plannen waren. Welke school en opleiding we wilden volgen.

Sommige van mijn medecursisten waren al ingeschreven op de school waar we les volgden, anderen op deze met eenzelfde studieaanbod, maar van een ander onderwijsnet. Er was een jongen die het aan de universiteit ging proberen en twee meisjes die een opleiding waarin Wiskunde een belangrijk vak is, toch niet meer zagen zitten en een andere richting wilden uitgaan.

Ook ik stak mijn hand op en toen het mijn beurt was om te zeggen waar ik was ingeschreven, antwoordde ik al gekscherend: "Bij den RVA!" De ganse zaal lag plat van 't lachen! Docent incluis!

Ru(sh)di(e), 20 juni 2009

18-06-09

Afkijken

 

Spieken - 000De examentijd is alweer aangebroken, of bij sommigen al volop aan de gang. Het moment om nog eens terug te blikken op mijn eigen studententijd. Zoals reeds eerder verteld, was ik in mijn jonge jaren reeds even braaf als ik nu ben, als volwassene. Af en toe eens ondeugend misschien, dat geef ik grif toe, en nooit verlegen voor het bakken van een poets, maar daar schuilt mijn inziens helemaal geen kwaad in. Integendeel zelfs, dat brengt wat leven in de ... nu ja, figuurlijk uiteraard: brouwerij.

Spieken of 'afkijken' zoals wij dat toen noemden was iets dat bij het schoolse hoorde. En bij examens een interessante methode was om, ondanks geringe studie-inspanningen, toch behoorlijke resultaten te behalen bij toetsen, tentamens of examens.

Vanaf het moment dat ik de middelbare school aanvatte speelde ook ik nu en dan gretig het spelletje mee. Maar was er niet zo bedreven in dat ik het aandurfde doelbewust, zonder er voor te studeren, uitsluitend vertrouwend op spieken, een examen aan te vatten.

Behalve die ene keer dan. We zouden van één of ander technisch vak een examen krijgen over de inhoud van een boek, waaruit we geen les hadden gekregen. Uit tijdsgebrek. De leerstof was evenwel niet zo moeilijk of onduidelijk, dus een toelichting was niet echt noodzakelijk. Aangewezen materie voor zelfstudie, dus. Maar de stof was niet erg interessant en de hoeveelheid was nogal omvangrijk.

examen afkijkenDe jongen die normaliter links van me zat in de klas, had er ook niet veel zin in. Dus samen bedachten we het, naar we toen vonden, lumineuze idee om elk de helft van het boek te lezen en grondig in te studeren! Aangezien we reeds sinds vele maanden meestal naast elkaar zaten in de klas, waren we er ook in geoefend om onopvallend te spieken.

Zo gezegd, zo gedaan. Dus las en leerde ik mijn helft van het cursusboek. Het werd een ware worsteling. Maar ik deed het toch. Die andere helft wou ik voor alle zekerheid ook even vlug doorlezen. Maar na twee bladzijden gaf ik het al op. Geen zin. En daarbij, mijn maat ging dat instuderen. En de kans dat ons plan in duigen viel omdat hij ziek was op de dag van het examen, achtte ik verwaarloosbaar klein. Boerenzoons, en hij was er één,  worden immers niet snel ziek.

Toen we elkaar de ochtend van het examen op de speelplaats ontmoetten, bevestigde de jongen dat hij zoals afgesproken zijn helft van de leerstof had ingestudeerd. We konden dus met een gerust hart de toets aanvatten.

Dat was evenwel zonder de waard gerekend. Hier in de gedaante van de leerkracht. Die het, in zijn ogen allicht lumineuze, idee had opgevat om een aantal leerlingen uit mijn klas van hun vaste zitplaats weg te halen om ze elders te laten plaatsnemen. Mijn buurman mocht blijven zitten, op de tweede rij, maar ik moest mijn stek verlaten om op de eerste rij te gaan zitten. Naast het gangpad. Dus zonder buurman aan mijn linkerkant!

Op het gemor van mij en enkele andere jongens, reageerde de leerkracht niet eens. Verdorie! Het was nu maar te hopen dat de meeste vragen uit de door mij geleerde helft van het cursusboek zouden komen. Wat jammer voor mijn klasgenoot zou zijn, maar die moest dat later dan maar zien goed te maken. Dat zou hem vast lukken, want het was een verstandige kerel.

Spieken - cartoon - 003Twee vragen kregen we slechts. Elk op de helft van de punten. Gelukkig kwam er één uit de door mij geleerde leerstofhelft. Dus deed ik mijn uiterste best om een zo compleet als mogelijk antwoord neer te pennen. Want wat ik op die tweede vraag kon antwoorden, daar had ik het raden naar, want ik had er totaal geen idee van waar die over ging.

Doordat ik op de voorste rij zat kon de leerkracht mij goed observeren. De man zag dat ik op de tweede vraag nog niet eens trachtte een antwoord te formuleren. Dat was hij niet gewoon van me. En het leek hem te irriteren. Want hij vroeg me of ik dat boek dan misschien niet had gelezen. Als naar gewoonte sprak hij me aan met mijn familienaam. Wat mij dan weer irriteerde. Want ik kon er niet bij dat wij onze leraars met het voorvoegsel 'mijnheer' moesten aanspreken, terwijl zij naar ons toe niet hetzelfde deden.

Maar kom, dat is een andere discussie. Mijn resultaat op het bewuste examen was dus 50%. Mijn klasgenoot had 60%. Die had het geluk gehad een glimp op het blad van zijn linker buurman te kunnen werpen. Zodat hij ook iets had kunnen schrijven onder de vraag die niet uit de door hem geleerde boekhelft kwam. Vandaar het bewuste resultaat.

We hebben uit het voorval onze lessen getrokken. Maar het heeft er ons uiteraard niet van weerhouden om, zo de gelegenheid zich voordeed, en we het geluk hadden naast elkaar te mogen zitten voor een toets, elkaars weergave van de kennis nopens de leerstof, aan te vullen door middel van een portie afkijken. 

PS: zij die pas dit jaar lezer zijn geworden van mijn blog, kunnen hier een eerdere log van me lezen rond 'Spieken'.

30-04-09

Lijf- en andere straffen op school

 

School - StrafIn mijn jonge jaren hoorde lijfelijk en/of vernederend straffen op school, bij het opvoedkundig systeem. Als dat er tenminste toen al was. Want volgens mij heerste er eerder een sfeer van: "wie niet luisteren wil, moet voelen!" Als één van die kleine mannen in je klas niet wil luisteren, sluit hem dan op in het kolenhok. Houdt je leerling zijn mond niet, geef hem een mep, dan zwijgt hij wel!

Tegenwoordig mag dat niet meer. Klop geven, of een andere fysieke bestraffing, aan mensen die maar half zo groot, en heel veel jonger zijn dan hun leerkracht, past niet in de huidige onderwijscultuur. In de Leuvense Steinerschool weten ze dat nu ook. Die peinsden dat het kaderen ervan in een leerproject, lijfstraffen terug toelaatbaar maakte. Fout gedacht!

School ezelsoren (klein)Eigenlijk niet te geloven hoe snel alles evolueert. Toen ik een kleuter was, lagen de ezelsoren, die een kind kreeg opgezet als het niet wou luisteren of de ezel uithing, nog steeds in de juf haar kast. En ook de lange tong die babbelaars om de nek kregen gehangen lag daar nog. Maar gelukkig was het gebruik daarvan reeds sinds enkele jaren afgeschaft. Wat wel nog, maar eerder uitzonderlijk, gebeurde in dit wijkschooltje, was het even opsluiten in het kolenhok.

School - Straf (tong) (klein)Voor mijn tijd kon je in het schooltje ook het 1ste en het 2de leerjaar basisonderwijs volgen, maar toen ik er de kleuterschool doorliep, was er maar één klasje mee. Voor alle kleuters tussen 3 en 6 jaar. En met één juf. Die nota bene tegenover het schooltje woonde. Een goeie juf, vond ik, en ik herinner me zelfs haar naam, die ik hier evenwel om privacyredenen, niet zal vernoemen.

Als een kind echt onhandelbaar was, zag de juffrouw geen ander alternatief dan de stouterik even op te sluiten in het, naast de toiletten gelegen, donkere stalletje. Bij de kolen, want het uit slechts twee leslokalen bestaande schooltje, werd in de winter verwarmd met een centraal opgesteld kolenvuur.

School discipline (klein)Klappen op de blote poep, daar ben ik ook nog getuige van geweest, maar of dat op de kleuterschool was, dat durf ik niet met zekerheid te zeggen, noch te schrijven. En aan de armen of oren trekken, gebeurde ook, zelfs vaak, maar allicht pas vanaf de lagere school.

Lijfstraf - 000Lager onderwijs volgde ik in de gemeentelijke basisschool, gelegen aan de rand van de dorpskern. Met de handen achter de rug, of op het hoofd gevouwen 'in de hoek staan' was daar voor stoute jongens, dagelijkse kost. Maar ook brave, gehoorzame jongentjes zoals ikzelf moesten er van tijd tot tijd aan geloven. Die straf vond ik een verschrikking. Met je gezicht naar de muur gericht, en je rug dus naar je medeleerlingen gekeerd bevreesde me. En dat was allicht de bedoeling. Maar echte, niet leergierige stoute kinderen, maalden er niet om. Waardoor het regelmatig gebeurde dat alle vier de hoeken van het klaslokaal waren bezet. De stakker die aan de hoek stond waar ook de deur zich bevond, liep steeds kans om deze, bij een onaangekondigde entree van bijvoorbeeld een andere leerkracht, tegen zijn achterhoofd te krijgen.

Een andere tuchtmaatregel waar nogal kwistig mee werd omgesprongen, en regelmatig onterecht, was tijdens de pauzes 'rond de koer wandelen.' Terwijl de andere leerlingen spelletjes speelden, of in groepjes een praatje maakten, dienden de gestraften, alweer met de handen op de rug gevouwen, de boorden van de speelplaats af te stappen. Lopen mocht niet. Al durfden de gestraften het toch dikwijls aan, om een wedstrijdje snelwandelen te houden. Uiteraard enkel op momenten dat de toezichthoudende leerkracht niet oplette of even afwezig was.

School teacher cartoonEen fysiek pijnlijker straf was het tikken, met een platte lat of met een liniaal, op de vingers van leerlingen, om ik weet niet wat voor reden. Sommige onderwijzers gebruikten daar zelfs de één meter lange en een tweetal centimeter dikke bordlineaal voor! Ik heb ook nog leraars gekend die kinderen, met de handen op het hoofd, en de rug naar de klas gekeerd, op hun blote knieën lieten plaatsnemen op de houten tree. Een verhoog van zowat 15 centimeter en anderhalve meter diep, dat over de ganse lengte voor het krijtbord lag. Een laag podium dus, waarop de meester zijn lessenaar stond en hij zich voortbewoog. Vermoedelijk om nog groter te ogen dan ons en derhalve nog meer fysieke autoriteit uit te stralen.

Als een kind keer op keer last had met leerstof uit voorgaande schooljaren, dan gebeurde het wel eens dat onze meester hem terugstuurde naar de klas waarin die lessen reeds gegeven waren. Zo kon het dus zijn dat een leerling van het vierde studiejaar één, of meerdere dagen, op een stoeltje achterin de klas, mee de lessen moest volgen van de kinderen uit het eerste leerjaar!

Schoolmeisje IIZelfs in de middelbare school kreeg ik nog te maken met leerkrachten en ander personeel met losse handen. Zo was de leraar technisch tekenen van mij gewoon dat ik, door mijn inzicht en mijn interesse voor het vak, elke opdracht nauwgezet uitvoerde. Nu moet ik op een dag eens weinig goesting hebben gehad, of aan het dromen zijn geweest, mogelijks over één of andere griet. Want de interesse voor het vrouwvolk was,  met het ingaan van de pubertijd, die ook toen al bestond, nog groter geworden dan ze daarvoor reeds was. In elk geval trok mijn tekenwerk die dag op geen kloten.

Technical drawing classroom (small)Mijn leraar, die zijn toer maakte tussen de tekentafels, waaraan wij rechtstaand, of op een kruk gezeten, ons werk deden, merkte dat. "Dat trekt op niks hé, vent!", zo zei die, ietwat corpulente, steeds in een grijze kiel gestoken, grijzende en kalende man. Die woorden waren nog niet allemaal uitgesproken, of hij haalde uit met zijn rechterarm, waar hij een opgerolde map in de hand hield. Die trof mij zwaar op de linkerkaak van mijn gezicht!

Daar was ik toch even niet goed van. Terwijl ik wankelend mijn evenwicht zocht, en bekwam van die mep op mijn wang, liet de leerkracht, wiens naam ik me ook nog herinner, maar hier ook niet publiek ga maken, me weten dat ik beter moest presteren!

Wat ik ook nog heb gezien zijn leerkrachten die iets op het bord aan het schrijven waren en bij aanhoudend, voor hen allicht irritant geroezemoes in de klas, zich plots omdraaiden en het krijtje dat ze in hun hand hadden, met volle kracht door het lokaal lieten zoeven. Soms was het zelfs de zware houten bordveger die door de lucht suisde!

Wie pech had kreeg het krijt of de bordveger onzacht tegen zijn bakkes. In die tijd waren er nog niet zo veel frêle, voormalige prematuren. De meeste kinderen uit mijn klas, konden dus wel iets verdragen. Het waren trouwens allemaal jongens, want gemengd onderwijs stond toen nog in de kinderschoenen.

Dat mijn herinneringen helemaal juist zijn, dat kan ik uiteraard niet garanderen. Het gaat hem hier immers over gebeurtenissen van enkele decennia geleden. Maar ik ben er van overtuigd dat het hier verhaalde vast niet veel verschilt van wat er werkelijk gebeurde.

12-12-08

Spieken

 

Cheating - 004 (klein)

Mijn twee zoons zijn volop bezig met hun examens. Echt graag studeren doet geen van beide. Ze willen wel goeie punten halen, maar liefst zonder er al te veel moeite voor te moeten doen. En het maximum der punten halen is al helemaal geen streefdoel. Gelukkig komen de jongens desondanks, zo nu en dan thuis met een 10... op 10! Of ze al een vals durven spelen, door te spieken, heb ik hen nog niet gevraagd. Ik wil mijn kroost immers niet op slechte gedachten brengen!

Zelf studeerde ik redelijk graag. En ik had het doorgaans niet moeilijk om de leerstof onder de knie te krijgen. Toch heb ook ik enige spiekervaring. Meestal ging het hem veeleer om de kick van iets te doen wat niet mocht, met de kans om betrapt te worden, dan als laatste redmiddel om een voldoende te halen. Integendeel zelfs. Zo zat ik, in het eerste jaar middelbaar, tijdens de laatste examenperiode van het schooljaar, naast een jongen die meestal ook goed presteerde. Voor een examen godsdienst. Onder toezicht van een leerkracht waar wij nooit les van kregen.

Angry teacher - 000

Mijn buurman en ik waren vrij snel klaar met het beantwoorden van de vragen. Maar de examenbladen mochten pas afgegeven worden als iedereen klaar was, of als het belsignaal zou klinken, zo had die leerkracht ons vooraf gezegd. Uit verveling, en allicht ook 'voor de sport', begonnen we dan maar op elkaars blad te kijken, met als doel onvolledigheden in onze antwoorden, aan te vullen. Ineens werden onze bladen, met geweld, van onder onze neus en handen weggetrokken! "Hier wordt niet afgeschreven!" schreeuwde de toezichthoudende leerkracht ons toe. "Een dikke nul voor jullie allebei!" liet hij daarop aansluiten, terwijl hij op onze examenbladen, die hij op het leraarsbureau had neergegooid, in grote, rode letters het cijfer 0 schreef ! Over alle tekst heen en met een uitroepteken erachter!

We schrokken wel even. En liepen rood aan. Maar zwegen en aanvaardden gelaten de sanctie. De daaropvolgende dagen verwachtten we ook van de vakleerkracht nog een uitbrander te krijgen. Maar die man sprak ons evenwel niet aan over het voorval. Mijn  klasgenoot en ik waren niet echt bevreesd voor die zero. We dachten immers dat we, ondanks dat slechte cijfer, na deliberatie, toch naar het volgende leerjaar zouden mogen overgaan. Studenten met een globaal studieresultaat van achteraan de 80% buizen omwille van een onvoldoende voor een vak als godsdienst, zou immers al te belachelijk zijn geweest, zo redeneerden we. En zadelden ze ons toch op met een herexamen, dan was het gewoon kwestie van een namiddag studeren, een ochtend naar school komen voor het examen, en daarmee was de kous dan ook af.

Op ons rapport was van die nul evenwel niks te bespeuren. Wij hadden gewoon punten gekregen zoals de rest van de klas en konden dus geheel onbekommerd de vakantie in. Om daarna probleemloos het tweede jaar secundaire school aan te vatten.