30-04-09

Lijf- en andere straffen op school

 

School - StrafIn mijn jonge jaren hoorde lijfelijk en/of vernederend straffen op school, bij het opvoedkundig systeem. Als dat er tenminste toen al was. Want volgens mij heerste er eerder een sfeer van: "wie niet luisteren wil, moet voelen!" Als één van die kleine mannen in je klas niet wil luisteren, sluit hem dan op in het kolenhok. Houdt je leerling zijn mond niet, geef hem een mep, dan zwijgt hij wel!

Tegenwoordig mag dat niet meer. Klop geven, of een andere fysieke bestraffing, aan mensen die maar half zo groot, en heel veel jonger zijn dan hun leerkracht, past niet in de huidige onderwijscultuur. In de Leuvense Steinerschool weten ze dat nu ook. Die peinsden dat het kaderen ervan in een leerproject, lijfstraffen terug toelaatbaar maakte. Fout gedacht!

School ezelsoren (klein)Eigenlijk niet te geloven hoe snel alles evolueert. Toen ik een kleuter was, lagen de ezelsoren, die een kind kreeg opgezet als het niet wou luisteren of de ezel uithing, nog steeds in de juf haar kast. En ook de lange tong die babbelaars om de nek kregen gehangen lag daar nog. Maar gelukkig was het gebruik daarvan reeds sinds enkele jaren afgeschaft. Wat wel nog, maar eerder uitzonderlijk, gebeurde in dit wijkschooltje, was het even opsluiten in het kolenhok.

School - Straf (tong) (klein)Voor mijn tijd kon je in het schooltje ook het 1ste en het 2de leerjaar basisonderwijs volgen, maar toen ik er de kleuterschool doorliep, was er maar één klasje mee. Voor alle kleuters tussen 3 en 6 jaar. En met één juf. Die nota bene tegenover het schooltje woonde. Een goeie juf, vond ik, en ik herinner me zelfs haar naam, die ik hier evenwel om privacyredenen, niet zal vernoemen.

Als een kind echt onhandelbaar was, zag de juffrouw geen ander alternatief dan de stouterik even op te sluiten in het, naast de toiletten gelegen, donkere stalletje. Bij de kolen, want het uit slechts twee leslokalen bestaande schooltje, werd in de winter verwarmd met een centraal opgesteld kolenvuur.

School discipline (klein)Klappen op de blote poep, daar ben ik ook nog getuige van geweest, maar of dat op de kleuterschool was, dat durf ik niet met zekerheid te zeggen, noch te schrijven. En aan de armen of oren trekken, gebeurde ook, zelfs vaak, maar allicht pas vanaf de lagere school.

Lijfstraf - 000Lager onderwijs volgde ik in de gemeentelijke basisschool, gelegen aan de rand van de dorpskern. Met de handen achter de rug, of op het hoofd gevouwen 'in de hoek staan' was daar voor stoute jongens, dagelijkse kost. Maar ook brave, gehoorzame jongentjes zoals ikzelf moesten er van tijd tot tijd aan geloven. Die straf vond ik een verschrikking. Met je gezicht naar de muur gericht, en je rug dus naar je medeleerlingen gekeerd bevreesde me. En dat was allicht de bedoeling. Maar echte, niet leergierige stoute kinderen, maalden er niet om. Waardoor het regelmatig gebeurde dat alle vier de hoeken van het klaslokaal waren bezet. De stakker die aan de hoek stond waar ook de deur zich bevond, liep steeds kans om deze, bij een onaangekondigde entree van bijvoorbeeld een andere leerkracht, tegen zijn achterhoofd te krijgen.

Een andere tuchtmaatregel waar nogal kwistig mee werd omgesprongen, en regelmatig onterecht, was tijdens de pauzes 'rond de koer wandelen.' Terwijl de andere leerlingen spelletjes speelden, of in groepjes een praatje maakten, dienden de gestraften, alweer met de handen op de rug gevouwen, de boorden van de speelplaats af te stappen. Lopen mocht niet. Al durfden de gestraften het toch dikwijls aan, om een wedstrijdje snelwandelen te houden. Uiteraard enkel op momenten dat de toezichthoudende leerkracht niet oplette of even afwezig was.

School teacher cartoonEen fysiek pijnlijker straf was het tikken, met een platte lat of met een liniaal, op de vingers van leerlingen, om ik weet niet wat voor reden. Sommige onderwijzers gebruikten daar zelfs de één meter lange en een tweetal centimeter dikke bordlineaal voor! Ik heb ook nog leraars gekend die kinderen, met de handen op het hoofd, en de rug naar de klas gekeerd, op hun blote knieën lieten plaatsnemen op de houten tree. Een verhoog van zowat 15 centimeter en anderhalve meter diep, dat over de ganse lengte voor het krijtbord lag. Een laag podium dus, waarop de meester zijn lessenaar stond en hij zich voortbewoog. Vermoedelijk om nog groter te ogen dan ons en derhalve nog meer fysieke autoriteit uit te stralen.

Als een kind keer op keer last had met leerstof uit voorgaande schooljaren, dan gebeurde het wel eens dat onze meester hem terugstuurde naar de klas waarin die lessen reeds gegeven waren. Zo kon het dus zijn dat een leerling van het vierde studiejaar één, of meerdere dagen, op een stoeltje achterin de klas, mee de lessen moest volgen van de kinderen uit het eerste leerjaar!

Schoolmeisje IIZelfs in de middelbare school kreeg ik nog te maken met leerkrachten en ander personeel met losse handen. Zo was de leraar technisch tekenen van mij gewoon dat ik, door mijn inzicht en mijn interesse voor het vak, elke opdracht nauwgezet uitvoerde. Nu moet ik op een dag eens weinig goesting hebben gehad, of aan het dromen zijn geweest, mogelijks over één of andere griet. Want de interesse voor het vrouwvolk was,  met het ingaan van de pubertijd, die ook toen al bestond, nog groter geworden dan ze daarvoor reeds was. In elk geval trok mijn tekenwerk die dag op geen kloten.

Technical drawing classroom (small)Mijn leraar, die zijn toer maakte tussen de tekentafels, waaraan wij rechtstaand, of op een kruk gezeten, ons werk deden, merkte dat. "Dat trekt op niks hé, vent!", zo zei die, ietwat corpulente, steeds in een grijze kiel gestoken, grijzende en kalende man. Die woorden waren nog niet allemaal uitgesproken, of hij haalde uit met zijn rechterarm, waar hij een opgerolde map in de hand hield. Die trof mij zwaar op de linkerkaak van mijn gezicht!

Daar was ik toch even niet goed van. Terwijl ik wankelend mijn evenwicht zocht, en bekwam van die mep op mijn wang, liet de leerkracht, wiens naam ik me ook nog herinner, maar hier ook niet publiek ga maken, me weten dat ik beter moest presteren!

Wat ik ook nog heb gezien zijn leerkrachten die iets op het bord aan het schrijven waren en bij aanhoudend, voor hen allicht irritant geroezemoes in de klas, zich plots omdraaiden en het krijtje dat ze in hun hand hadden, met volle kracht door het lokaal lieten zoeven. Soms was het zelfs de zware houten bordveger die door de lucht suisde!

Wie pech had kreeg het krijt of de bordveger onzacht tegen zijn bakkes. In die tijd waren er nog niet zo veel frêle, voormalige prematuren. De meeste kinderen uit mijn klas, konden dus wel iets verdragen. Het waren trouwens allemaal jongens, want gemengd onderwijs stond toen nog in de kinderschoenen.

Dat mijn herinneringen helemaal juist zijn, dat kan ik uiteraard niet garanderen. Het gaat hem hier immers over gebeurtenissen van enkele decennia geleden. Maar ik ben er van overtuigd dat het hier verhaalde vast niet veel verschilt van wat er werkelijk gebeurde.

Commentaren

Goedemorgen, ja, vroeger was alles anders.
Ik zie de bordenwisser ook nog vliegen, of de juf met een regel op de handen slaan, of op je knieen voor de klas.
Ze moesten het nu eens doen....

Gepost door: Zon-nebloem | 01-05-09

Ik heb zelf jaren in het onderwijs gestaan en vind dit soort straffen echt niet kunnen. Zo behaal je niets bij een kind en zorg je er voor dat een kind geen kind meer kan (mag) zijn. Alhoewel de laatste jaren is het als leerkracht echt niet zo gemakkelijk meer. Ouders staan voor 't minste bij je om te reclameren en kinderen hebben steeds minder respect. Het is iets wat ik heel vaak van excollega's hoor.

Gepost door: Chris, Laika en Chesko | 01-05-09

goeie morgen Rudi gelukkig maar dat al die lijfstraffen nu verboden zijn
al kan ik dat wel begrijpen dat de leerkrachten soms wel eens hun geduld verliezen met al die ondeugende jeugd :-)
ze hebben het niet gemakkelijk de leerkrachten, geven ze straf aan de leerlingen komen de ouders verhaal halen en maken ze nog uit ook
ik herinner me dat ik ooit in mijn jeugdjaren eens straf kreeg van een leraar
toen mijn moeder dat hoorde moest ik dezelfde straf nog eens schrijven voor haar

fijne vrijdag Rudi
groetjes

Gepost door: Borriquito | 01-05-09

1 meigroetje

Gepost door: mieke | 01-05-09

Die ouderwetse oude schoolbanken zou ik wel willen...Ik wens je een fijne 1 ste mei en een fijn weekend

Gepost door: Yolanda | 01-05-09

Dat waren nog eens hele andere tijden!
gelukkig zijn die voorbij!
groetjes,
Elmar

Gepost door: Elmar | 01-05-09

Rudi Ik heb als kind eens een hele week rond te koer moeten gaan na school 10 keer telkens omdat ik mijn huiswerk niet had gemaakt, ik vergeet dat nooit.
Groetjes

Gepost door: Jeske | 02-05-09

goeie morgen Rudi het is wat minder met het weer vandaag
het zonnetje is (voorlopig) afwezig
toch een fijne zaterdag je toegewenst
groetjes

Gepost door: Borriquito | 02-05-09

allemaal heel herkenbaar....

Nog een fijn weekend

Gepost door: anita-angèle | 02-05-09

HOYKES RUDI JA DAT ZIJ DINGEN DIE IK VEEL GEHOORD HEB. IK HAD TWEE BROERS, EN DE ENE KWAM NAAR HUIS MET Z'N KNEUKELS ROOD ZOALS GEEN EEN, EN DE ANDERE WERD Z'N TONG GEMETEN MET EEN LAT OMDAT DIE PRAATTE IN DE KLAS....ZOUDEN ZIJ DIE LERAREN NU EENS MOETEN TEGENKOMEN!!!!

NOG EEN FIJNE ZATERDAG VERDER

LIEVE GRTJS. VAN ANNY

Gepost door: anny | 02-05-09

'k Heb het zelf nooit meegemaakt, (was een braaf meiske...) maar ik heb er ook al wel verschillende verhalen over gehoord.
Tegenwoordig zouden de leerkrachten het niet meer moeten proberen, want dan hebben ze direct een meute woeste ouders achter zich, denk ik.
Alhoewel het voor sommigen misschien niet eens slecht zou zijn ...

Fijn weekend !

Gepost door: Mamapippa | 02-05-09

Rudi, Ja,vroeger dat waren andere tijden zenne.
Eigenkijk maar goed dat die voorbij zijn.
Wens je nog een fijne zaterdagavond.

Groetjes.

Gepost door: Swiepke, | 02-05-09

Niettegenstaande ik het zelf nooit "aan den lijve" heb ondervonden, denk ik dat je verhalen allemaal kloppen. Gelukkig mogen er nu geen lijfstraffen meer uitgediend worden alhoewel sommige kids beter nog eens een goei veeg rond hun oren zouden krijgen ;-)

Fijne avond nog Rudi en voor morgen een zonnige zondag!
Groetjes van Fleur

Gepost door: Fleur | 02-05-09

Herkenbaar!!! Toen mijn dochter in het eerste leerjaar zat,kon ze op een bepaald moment niet goed mee met wiskunde. Thuis ging alles vlot,maar haar punten op school waren allesbehalve. Ik begreep het eerst niet goed,en vroeg de juf wat er scheelde. "Niks!" was haar antwoord. "Ze kan alleen met haar eigen geen weg,en tis wel een beu kind" zei ze koudweg. Lies is inderdaad geen zittend gat,maar beu??? Tot enkele weken later me (gelukkig) een andere leerkracht kwam vertellen,dat Lies al een tijdje de schietschijf van de juf was. Ze werd gepest,kreeg enkele keren een neep in haar arm,sloeg op haar vingers met een lat,ze schopte op haar boekentas en op de kop toe,zei ze voor een ganse klas,toen ze hun 1e nieuwjaarsbrief geschreven hadden; "Kijk eens naar de brief van Lies. Tis de vuilste van de ganse klas!!!" Ik heb toen onmiddelijk een brief geschreven naar de school,met al die grondige klachten! Gevolg,het jaar daarop is ze in pensioen gegaan. En het gevolg voor Lies??? Die moest haar jaar overdoen,omdat ze er de laatste maanden op tegen zag om naar school te gaan. Maar nu is ze helemaal opengebloeid en gaat alles heel goed. Maar lijfstraffen gebeuren dus nog altijd. Dit is ook nog maar 2 jaar geleden!
Fijn weekend en groetjes!!!

Gepost door: Els | 02-05-09

*** Ik heb het nog meegemaakt toen ik in de klas zat bij mijn vader..Jaja..je leest het goed,haha...Toen was het zo van " niet luisteren is voelen"..Nu is de jeugd echt verwend en sommigen grote mond.Ik ervaar dat hier vlak voor mijn deur aan de bushalte.Voor mijn part mag het terug worden ingesteld.De jeugd was toen veel meer gedisiplineerd.

Voor morgen een fijne en zonnige zondag gewenst
Groetjes

Gepost door: illness | 02-05-09

Hoi Rudi, zelf heb ik er gelukkig geen ervaring mee, maar mijn broers daarentegen ...
Wij meisjes, zullen zeker braver geweest zijn, hihi :-)
Groetjes,

Gepost door: Ri@ | 02-05-09

kloppen op de blote poep is iets wat ik gelukkig niet heb moeten meemaken.
Niet meer veranderen is stilstaan .... wacht nog eens vijftig jaar :)

Gepost door: johan | 03-05-09

Herkenbaar Heb mijn middelbare studies gedaan in een strenge zusterschool, en aangezien ik nogal een babbelkous was (ook wel een flapuit) heb ik heel wat keren op mijn knieën (met mijn handen op mijn hoofd) voor de klas gezeten!
De ergste straf die ik mij herinner was toen ik 16 ! was tijdens een soort van optreden, op de speelplaats, t'was winter en ik en een vriendin hebben daar toen (met onze Milletjas aan) tegen de muur op onze knieën moeten zitten, met onze armen omhoog, terwijl heel de school ons kon zien!!
Uiteraard waren ze dat thuis te weten gekomen, met als gevolg, dat ik het volgende week-end thuis ook nog eens op m'n knieën mocht!!
In die tijd waren er veel minder onhandelbare kinderen, je moest gewoon luisteren en daarmee gedaan.
Grtjs van Annick

Gepost door: Annick | 15-05-09

Nu is alles veel beter Ik ben opvoeder in een basisschool anno 2009, zelf opgevoed in de oude tijd met duidelijke plichten en rechten. Weet je wie NU de baas is in het onderwijs? De kinderen! Ze liegen en bedriegen dat de stukken eraf vliegen en weet je wat je als opvoeder niet meer kan en mag... ze straffen. Doe je dit wel dan verzinnen ze thuis de gekste verhalen, de meeste ouders geloven die en bellen de directeur. Die angsthazen schijten iedere keer in hunn broek (stel dat de goede naam van de school wordt geschonden), zij geven de ouders gelijk en dus ook hun kinderen. Die komen triomfantelijk de school in en zoeken het volgende slachtoffer van een leerkracht. Het gaat van kwaad naar erger... waar zal dit eindigen. Dat is de tegenhanger van al die zo gezegde lijfstraffen van vroeger. Zo hoor je ook eens iets van de andere kant.

Gepost door: Thijs | 11-12-09

De commentaren zijn gesloten.